Home

Boeken

Reizen

Opinie

Lekkers

Oudheid

Varia

Contact

Archief

Boeken

Deze keer in de boekenrubriek aandacht voor drie auteurs, waarvan het werk me altijd zeer goed bevallen is. Aanleiding hiervoor is het verschijnen van een mooie historische studie over de Nederlanders in het leger van Napoleon, die met de kleine generaal mee trokken naar Moskou (de titel van het boek is De Hel van 1812,  door Bart Funnekotter). Slechts een fractie van die Nederlanders (vrijwilligers én dienstplichtigen) keerde weer huiswaarts, na alle ontberingen van de Russische winter doorstaan te hebben.

Eerder al trok deze veldtocht mijn aandacht. De eerste keer was tijdens mijn middelbare schooltijd, toen één van mijn klasgenoten ons wel eens doorzaagde over de beroemde Slag aan de Berezina. Gerard G. was een groot liefhebber van deze geschiedenis, wist er ook alles van en is later –meen ik – zelfs Slavische Talen gaan studeren. De eerstvolgende keer was tijdens een heerlijk zonnige vakantie op het Griekse eiland Skyros. Eén van de door mij meegenomen boeken voor die vakantie was geschreven door Adam Zamoyski (geboren in 1949), een auteur waar ik tot dan toe nog nooit van gehoord had. Zamoyski schreef o.a. Moscow 1812: Napoleon's Fatal March on Moscow en ik heb het ademloos uitgelezen, de Slag aan de Berezina (die onder ijskoude omstandigheden werd uitgevoerd) meebelevend op een comfortabel Grieks strandje….

Zamoyski bleek veel meer geschreven te hebben, maar veel daarvan lag net niet in mijn belangstellingssfeer (m.n. Poolse geschiedenis: voor mij alleen interessant als het gaat over de gebieden in zuidwest-Polen die aanvankelijk Duits waren, maar in 1944/45 aan Polen werden toegewezen), met uitzondering van een veelgeprezen biografie over Frédéric Chopin. Een ander boek van Zamoyski was wél weer gelijk raak: we weten best veel over het congres van Wenen, maar hoe het nou precies zat met de verhoudingen tussen de Europese groot- en kleinmachten in 1815 was mij een beetje ontschoten. Zamoyski deed dit allemaal keurig uit de doeken in zijn magistrale boek Rites of Peace, The fall of Napoleon & the Congress of Vienna. Je voelt je, als je zo’n boek hebt gelezen, weer even helemaal ‘bijgepraat ‘.

Het interessante aan Adam Zamoyski is, dat hij in staat is om veel bronnen in de originele taal te lezen: in zijn geval zijn dat (in ieder geval) Engels, Pools, Frans, Italiaans en Russisch. Zo’n enorme talenkennis stelt je in staat om een brede blik te krijgen op de diverse bronnen, en daardoor het verhaal geloofwaardiger te maken. Iemand die dat ook had was Sir Steven Runciman, van wie ik het driedelige A History of the Crusades al in mijn studententijd hogelijk bewonderde. Runciman (1903-2000) las Latijn, Grieks en allerlei Westerse talen, maar ook Arabisch, Turks, Perzisch, Hebreeuws, Syrisch, Armeens en Georgisch. Jaloersmakend, maar goed: we hielden er een prachtige studie over een belangrijke periode in de geschiedenis van het Midden-Oosten en van Europa aan over. Daarnaast schreef hij ook nog eens een groot aantal werken over o.a. de geschiedenis van Byzantium. Heerlijke lectuur, en o zo degelijk.

Wie meer wil lezen over de Byzantijnse geschiedenis kan ook terecht bij een andere Britse auteur met een hoge toegankelijkheidsgraad, John Julius Norwich (geboren in 1929), wiens driedelige Byzantium me enorm veel plezier verschafte tijdens drie achtereenvolgende vakanties op het Griekse eiland Tinos. Van Norwich las ik eerder ook een aantal overzichtswerken over de geschiedenis van Normandisch Sicilië, gebundeld in The Normans in Sicily én een allesomvattend overzichtswerk van de geschiedenis van de pausen: The Popes: A History.

 

Geschiedenis is een machtig mooi vak, zeker als het uitgeoefend wordt door kanonnen als Zamoyski, Runciman en Norwich. Soms vind ik het jammer dat mijn Frans te beroerd is om de grote Franse historici in hun originele taal te kunnen lezen: Bloch, Braudel, Vidal-Naquet – om er maar eens enkele te noemen. De Duitsers komen echter zeker nog eens aan de beurt…


 


 
 
 
 
 
 

© Han Borg - Nederland 2015